Autochtoon
Autochtone planten vormen de basis van een gezond ecosysteem. Ze ondersteunen biodiversteteit, zijn beter bestand tegen de lokale omstandigheden en dragen bij aan een duurzame leefomgeving.
Wat is autochtoon plantmateriaal?
Autochtoon plantmateriaal zijn bomen en struiken die zich sinds de laatste ijstijd, in Nederland en directe omgeving, hebben weten voort te planten. Dit hebben ze op eigen kracht gedaan zonder directe invloed van de mens.
De planten zijn genetisch zo aangepast door de jaren heen dat ze passen bij het klimaat en de omstandigheden hier.
De populaties waar deze autochtone planten van afstammen vind je terug op de Nederlandse Rassenlijst bomen.
- Meer biodiversiteit
- Natuurherstel en landschapsbehoud
- Beter bestand tegen het klimaat
Wat is het verschil tussen autochtoon en inheems?
Wanneer je het hebt over autochtoon plantsoen en inheems plantsoen heb je het over twee termen die dicht bij elkaar lijken te liggen. Toch kan het gebruik van deze termen in je uitvraag een totaal verschillende uitkomst opleveren. Dit kan er voor zorgen dat je niet altijd het juist materiaal ontvangt.
Inheems
- Herkomst kan overal vandaan zijn.
- Planten hebben een ander bloeiritme
- Plantsoen mist vaak herkomstcertificaten
- Voldoen vaak niet aan susidie-eisen
Autochtoon
- Herkomst is altijd van specifieke opstand in Nederland
- Planten zijn aangepast aan het klimaat en omstandigheden
- Opstanden zijn vastgelegd in Nederlandse Rassenlijst Bomen
- Plantsoen is altijd voorzien van een herkomstcertificaat
Waarom is autochtoon plantsoen belangrijk?
Beter aangepast aan de omgeving
Autochtone planten zijn beter aangepast aan de lokale bodem, het klimaat en het ecosysteem.
Sterkere en gezondere groei
Autochtone planten zijn beter bestand tegen de ziektes en plagen hier. Het is een duurzame keuze omdat je minder snel uitval zal hebben en er minder onderhoud nodig is.
Ondersteunt biodiversiteit
Autochtone planten zijn erg belangrijk voor de biodiversiteit in Nederland. Een hoop insecten, vogels en kleine zoogdieren zijn afhankelijk van deze planten. Ze eten het voedsel en gebruiken de plant als schuilplaats.
Behoud van genetische diversiteit
Nog maar 5 tot 7 procent van de planten in Nederland is autochtoon. Het is van belangrijk dat we het stukje autochtoon uitbreiden in Nederland. Een boom planten doe je niet dagelijks, dus maak de juiste keuze.
Hoe kies je het juiste plantmateriaal?
Het juiste plantmateriaal kiezen gaat volledig gepaard met de doelstelling die het project heeft.
Een belangrijke leidraad die je in ieder project kunt volgen is de Nederlandse Rassenlijst bomen. De soorten op deze lijst zijn voor vele projecten goed te gebruiken. Denk aan bosaanleg, natuurontwikkeling, natuurherstel en landschapsinrichting.
Belangrijk om te benoemen is dat een groot deel van de soorten autochtoon te verkrijgen is, maar ook een gedeelte niet. Het belangrijkste is dat alle soorten op deze lijst, herkomsten hebben. Die herkomsten kunnen autochtoon zijn. Maar het kunnen ook geselecteerde, geteste of gekeurde opstanden zijn die zichzelf al hebben moeten bewijzen om op deze lijst te komen.
Dit materiaal komt te allen tijde uit Nederland of de directe omgeving daarvan. Het materiaal draagt daardoor altijd bij aan het Nederlandse ecosysteem.
Slechts 5% van de Nederlandse beplanting is nog maar autochtoon. Het belangrijkste is dus dat we daar meer van maken. Maak dus de jusite keus.
Welke herkomsten zijn er?
Bij de aanschaf van nieuw plantsoen is het belangrijk om gebruik te maken van de Nederlandse Rassenlijst bomen.
Op deze lijst staan alle geselecteerde opstanden in Nederland. De herkomsten zijn onderverdeeld in vier categorieën.
SI = Source identified
SI = Source identified
Het gaat hier om plantmateriaal, dat afkomstig is van autochtone bomen en struiken.
Dit uitgangsmateriaal komt van bekende origine, dat houdt in dat er precies duidelijk is waar de planten vandaan komen. Dit is niet alleen belangrijk voor de natuur maar ook voor productie.
Dit is het enige materiaal dat autochtoon te noemen valt.
S = Selected
S = Selected
In deze categorie gaat het om plantmateriaal dat
geslecteerd is.
De opstanden die opgenomen zijn in de rassenlijst, zijn geselecteerd op hun uiterlijk en kwaliteit volgens de EU-normen op. Deze opstanden zijn ook nog steeds geschikt voor natuur of productie.
Dit materiaal wordt doorgaans selectie materiaal genoemd.
Q = Qualified
Q = Qualified
In deze categorie gaat het niet alleen om materiaal dat geselecteerd is, maar dat ook gekeurd is.
De planten die in deze opstanden bekend zijn, zijn bewust uitgekozen om verder mee te gaan vermeerderen.
Het materiaal van deze opstanden komt vaak veelal van zaadgaarden. Hierbij worden de beste van de soort uitgezocht en bij elkaar gezet om goed zaat te kunnen produceren. In dat geval wordt het ZQ genoemd (Zaardgaard qualified).
T = Tested
T = Tested
In deze categorie is het materiaal afkomstig van bomen en struiken die wetenschappelijk zijn getest.
Er worden meerdere testen gedaan en daarbij worden de uitslage vergeleken met andere herkomsten.
Belangrijk is dus dat dit materiaal alleen wordt toegelaten als het tot de beste groepen hoort. Dit materiaal heeft zich dus al eens moeten bewijzen dat het ook daadwerkelijk goed is. De opstanden van deze categorie kun je dus het meest betrouwbaar noemen.
Hoe controleer ik het plantmateriaal op echtheid?
Een bedrijf dat autochtoon plantmateriaal of ander materiaal van de Nederlandse Rassenlijst bomen kan leveren. Moet te alle tijden een document ter bewijs hiervan leveren.
Zo’n document wordt ook wel een herkomstcertificaat, herkomstattest of document van leverancier genoemd.
Op deze manier zijn de planten geregistreerd en altijd te volgen waar ze vandaag zijn gekomen en waar ze naar toe gaan.
Kan een kweker dit document niet aantonen? Dan bestaat er een kans op oplichting. De Nak Tuinbouw kan altijd verifiëren of het klopt wat je gekocht hebt.
Op het herkomstcertificaat staat altijd:
- een certificaatnummer, gelinkt aan de kweker
- de herkomst van de partij
- de leeftijd van de partij
- een referentie naar de opstand
